Tescilli Yapı Sahibi Ne Yapmalı? Koruma Kurulu Süreci Adım Adım

Tapunuzda "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı" şerhi varsa ya da yapınız sit alanında kalıyorsa, basit onarım dahil her müdahale izne tabidir. İzinsiz müdahale 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında yaptırıma bağlanmıştır; bu nedenle sürecin doğru kurgulanması mülk sahibinin en büyük güvencesidir.

Adım adım süreç

1. Durum tespiti: Yapının tescil kaydı, sit derecesi ve varsa önceki kurul kararları ilgili Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü arşivinden çıkarılır.
2. Müellif mimarla anlaşma: Koruma projeleri, alanında deneyimli serbest mimarlık bürolarınca hazırlanır. Müellif; ölçüm, arşiv araştırması ve kurul takibini üstlenir.
3. Belgeleme ve projeler: Rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri ile fotoğraf albümü, raporlar ve gerekiyorsa statik/malzeme raporları hazırlanır (fark ve içerikleri için bu yazıya bakın).
4. Kurul başvurusu: Dosya, belediye/il müdürlüğü üzerinden veya doğrudan kurula sunulur. Kurul raportörleri yapıyı yerinde inceler.
5. Kurul kararı: Kurul projeyi onaylayabilir, düzeltme isteyebilir ya da ek belge talep edebilir. Düzeltmeler tamamlanınca onay kararı yazılır.
6. Ruhsat ve uygulama: Onaylı projeyle belediyeden ruhsat alınır. Uygulama, kurul kararına uygun yürütülür; önemli aşamalarda kurula bilgi verilir.

Süreçte sık yapılan hatalar

• Kurul onayı olmadan "küçük tamirat" adı altında müdahale etmek,
• Belgesiz/izinsiz yıkım sonrası yeniden yapım hakkının riske atılması,
• Deneyimsiz ekiple hazırlanan eksik dosya nedeniyle sürecin aylarca uzaması,
• Restitüsyon araştırması zayıf olduğu için kurulda dönem tartışması çıkması.

Süre ve maliyet nasıl öngörülür?

Dosya hazırlığı yapı ölçeğine göre 1–3 ay, kurul süreci gündem yoğunluğuna göre değişir. Maliyet; yapının büyüklüğü, süsleme yoğunluğu ve istenen ek raporlarla belirlenir. Erken aşamada yapılan bir ön inceleme, hem bütçeyi hem takvimi gerçekçi kurmanızı sağlar.

Ofisimiz İstanbul'un farklı kurullarında çok sayıda dosyayı onaya ulaştırmıştır; örnekler için projelerimize göz atabilirsiniz.